SUI GIA HAY THÔNG GIA ?
Lâu nay, khá nhiều nơi, kể cả một số tài liệu và tự điển, thường giải thích đại ý rằng: “Miền Nam gọi sui gia, miền Bắc gọi thông gia; hai chữ này cùng một nghĩa.”
Cách giải thích đó có lẽ đã quá quen thuộc nên ít ai đặt vấn đề. Nhưng theo cách nói và viết rất tự nhiên trong đời sống ở xứ tui, “sui” và “thông” không hẳn chỉ là hai cách xài khác nhau của cùng một quan hệ.
Bởi vì:
Ta thường kêu ông sui, bà sui, anh sui, chị sui; chớ có mấy ai nói “ông thông, bà thông”?
Người ta nói làm sui, chứ ít khi nói “làm thông”, để chỉ việc cha mẹ hai bên kết thành sui gia khi con cái lấy nhau.
Một gia đình có nhiều con, các con lần lượt lập gia đình thì cha mẹ có thể có sui đầu, sui thứ…, sui út. Những ông bà sui đó, có quan hệ với một gia đình, nhưng giữa họ với nhau lại có thể trở thành thông gia.
Từ một gia đình, người ta có thể làm sui với nhiều gia đình khác, mối quan hệ ấy tiếp tục nối với nhau, mở rộng thành một mạng lưới thân thuộc. Cái “thông” từ đây mới thật sự có ý nghĩa.
Vì vậy, nếu nhìn theo cách phân biệt này:
Sui gia là mối quan hệ trực tiếp giữa hai bên cha mẹ khi con cái hai nhà kết hôn. Còn thông gia là mối quan hệ được nối “thông” giữa những gia đình sui với nhau, cùng hình thành từ những cuộc hôn nhân của con cái. Từ chỗ không quen biết, các gia đình ấy thông qua những người con, những anh chị sui mà trở thành cầu nối để rồi thân thuộc với nhau.
Mức độ “thông” đó có thể ngày càng rộng hơn:
Một đám cưới của người con trong các gia đình thông gia, họ có thể cùng được mời, cùng đi họ, cùng đón rước dâu.
Một khi trong một gia đình có người qua đời, những gia đình thông gia khác vẫn có thể đến phúng điếu, chia buồn.
Rồi những dịp giỗ quải, hiếu hỷ… các mối quan hệ đó cứ vậy mà kết nối.
Ông bà ta có câu:
“Làm sui cả nhà, làm gia cả họ.”
Từ người dưng thành sui gia; từ sui gia mà thành thông gia; rồi từ thông gia mà thành cả họ…, thành người nhà với nhau là vậy...
Nguyen Dao
__________________
Hoang Nguyen gởi
